Stadion Dziesięciolecia historia: budowa, Jarmark Europa i Stadion Narodowy

Stadion Dziesięciolecia historia to kluczowe zagadnienie dla zrozumienia urbanistyki powojennej Warszawy. Stadion Dziesięciolecia Manifestu Lipcowego, zaprojektowany przez Jerzego Hryniewieckiego, stał się symbolem Planu sześcioletniego. Obiekt ten, zbudowany w 11 miesięcy, trwale wpisał się w rejestr zabytków nieruchomych stolicy.

W pigułce:

• Stadion Dziesięciolecia otwarto 22 lipca 1955 roku dla 71 008 widzów.
• Obiekt powstał dzięki wykorzystaniu gruzu zniszczonej Warszawy.
• Jarmark Europa generował w 2001 roku obroty rzędu 17 000 000 000 zł.
• Stadion Narodowy im. Kazimierza Górskiego zastąpił poprzednią arenę po 2008 roku.

1. Poznaj historię korony stadionu wykonanej z gruzowiska.
2. Przeanalizuj wpływ Jarmark Europa na lokalną gospodarkę.
3. Zrozum znaczenie modernizmu powojennego dla dzielnicy Praga.

Jak powstał Stadion Dziesięciolecia i co stało się z jego fundamentami?

Stadion Dziesięciolecia powstał w rekordowym tempie między sierpniem 1954 a lipcem 1955 roku. Inżynieria lądowa tamtego okresu wykorzystała gruz zniszczonej zabudowy do usypania korony stadionu. Projektanci, w tym Jerzy Sołtan i Marek Leykam, stworzyli konstrukcję łupinową o niebywałej skali. W praktyce była to największa taka budowla w Polsce.

W jaki sposób wykorzystano gruz z Warszawy do budowy korony stadionu?

Gruz zniszczonych kamienic posłużył jako stabilne wały dla 71 008 widzów. Geodezyjna dokumentacja budowlana potwierdza ogromną skalę prac. Dzięki temu rozwiązaniu Stadion Dziesięciolecia górował nad okolicą. To robi wrażenie.

Kto odpowiadał za projekt Stadionu Dziesięciolecia?

Jerzy Hryniewiecki, Zbigniew Ihnatowicz oraz Jerzy Sołtan stworzyli fundamenty pod architekturę socrealistyczną obiektu. Wspierali ich Marek Leykam oraz Czesław Rajewski. Ich praca jest opisana w archiwach Muzeum Sportu i Turystyki.

Jakie wydarzenia definiują Stadion Dziesięciolecia historię?

Stadion Dziesięciolecia oficjalnie otwarto 22 lipca 1955 roku podczas Światowego Festiwalu Młodzieży i Studentów. Obiekt gościł także Wyścig Pokoju, integrując mieszkańców. Stadion Dziesięciolecia historia to również tragiczne wydarzenie z 1968 roku, gdy Ryszard Siwiec dokonał aktu samospalenia. To była tragedia.

Jakie parametry techniczne posiadał Stadion Dziesięciolecia?

Dlaczego Stadion Dziesięciolecia był ważny dla sportu i religii?

Obiekt służył reprezentacji Polski do 17 kwietnia 1983 roku. Wtedy odbył się tam ostatni mecz z Finlandią (1:1). Stadion Dziesięciolecia historię wzbogacił także o wizytę papieża Jana Pawła II w czerwcu 1983 roku. Było to ważne dla tysięcy wiernych.

Dlaczego Stadion Dziesięciolecia stał się największym miejscem handlu?

COS wydzierżawił teren firmie Damis w 1989 roku, co zmieniło przeznaczenie obiektu. Miejsce to stało się znane jako Jarmark Europa. Handel odbywał się z pominięciem standardowych norm, co analizował Główny Urząd Kultury Fizycznej.

Jaką rolę w zarządzaniu pełnił COS oraz Jarmark Europa?

COS nadzorował umowę, która w 2001 roku przyniosła obroty 17 000 000 000 zł. Jarmark Europa przewyższał wówczas wyniki PKN Orlen. Audyt bezpieczeństwa imprez masowych często wskazywał na ryzyka. Handel był tam chaotyczny.

Kiedy odbyły się ostatnie wydarzenia na Stadionie Dziesięciolecia?

Działalność handlowa ustała 30 września 2007 roku zgodnie z wygaśnięciem umowy. Ostateczne zamknięcie obiektu nastąpiło 6 września 2008 roku po zawodach Red Bull X-Fighters. Budowa Narodowego Centrum Sportu była już przesądzona.

Dlaczego zamknięto Jarmark Europa we wrześniu 2007 roku?

Wygasła umowa dzierżawy między COS a operatorem, co wymusiła ustawa o bezpieczeństwie imprez masowych. Stadion Dziesięciolecia musiał ustąpić miejsca nowej konstrukcji. Tak kończą się epoki.

Co zastąpiło Stadion Dziesięciolecia w krajobrazie Warszawy?

Stadion Narodowy im. Kazimierza Górskiego powstał w miejscu starej areny. Inwestycja ta zmieniła węzeł komunikacyjny Rondo Waszyngtona. Obiekt ten spełnia obecnie surowe wymogi techniczne.

W jaki sposób Stadion Narodowy im. Kazimierza Górskiego wpisuje się w historię?

Stadion Narodowy im. Kazimierza Górskiego kontynuuje tradycje sportowe, łącząc modernizm powojenny z nowoczesną inżynierią. Dokumentacja fotograficzna budowy pokazuje skalę przemian. To nowa jakość.

Najczęściej zadawane pytania

Ile osób mieścił Stadion Dziesięciolecia?

Oficjalnie zasiadało tam 71 008 osób, lecz podczas festiwali bywało blisko 100 000 widzów.

Czy Stadion Dziesięciolecia był zabytkiem?

Obiekt podlegał pod ustawę o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, mimo licznych przekształceń.

Kto zarządzał terenem po 1989 roku?

Terenem zarządzał COS, który wydzierżawił go prywatnej firmie Damis.

Czy Stadion Narodowy im. Kazimierza Górskiego to największa arena w Polsce?

Tak, Stadion Narodowy im. Kazimierza Górskiego jest obecnie największym tego typu obiektem w kraju.

Historia tego miejsca to zapis przemian politycznych i gospodarczych Polski. Zapamiętaj te fakty, by lepiej rozumieć ewolucję Warszawy.